Contact- en bronopsporing in Gent

Sinds kort doet niet alleen Vlaanderen aan contactopsporing, maar wordt er ook op lokaal niveau heel wat uitgewerkt. Hoe gaat dit nu precies in z’n werk? En wordt er geen dubbel werk geleverd ten opzichte van Vlaanderen?  

In dit artikel loodsen we je doorheen het overzicht. 

Vlaamse versus lokale contactopsporing

De Vlaamse contactopsporing gebeurt door een consortium dat is aangesteld door de Vlaamse overheid. Het consortium heeft naast medewerkers die in een callcenter werken ook Field Agents ter beschikking. Zij doen huisbezoeken bij mensen die niet of moeilijk bereikbaar zijn. Bovendien helpen deze Field Agents het Agentschap Zorg & Gezondheid ook met bronopsporing door uitgebreide enquêtes af te nemen bij een steekproef van besmette personen. Sinds kort kan elke Eerstelijnszone één gedetacheerde Field Agent lokaal ter beschikking hebben. Dit heeft als groot voordeel dat deze persoon een brugfunctie kan zijn tussen verschillende initiatieven, zoals:

  • Het ITsysteem van het consortium
  • De Zorgatlas van Agentschap Zorg & Gezondheid
  • Lokale activiteiten (bijvoorbeeld gedeelde documenten)

Lokale contactopsporing? Bronopsporing? What’s in a name.

Om begripsverwarring te vermijden, worden de volgende drie termen gehanteerd:

  • COVIDcoaching: De coaching bestaat erin dat de burger ondersteund wordt bij het opstellen van een contactenlijst en bij het doorgeven van hoogrisico contacten voor wanneer iemand van het centrale callcenter belt. Ook wordt hij/zij ondersteund bij het volhouden van een thuis of zelfisolatie. Met financiële steun van Stad Gent gebeurde dit zelfs al voordat deze taak werd toegekend aan de ELZ. Lees er hier alles over.
     
  • Complexe contactopsporing: In een complexe situatie, bijvoorbeeld bij deelname aan een evenement, wordt de indexpatiënt geholpen bij het opstellen van zijn/haar contactenlijst.
     
  • Bronopsporing: Bij bronopsporing is het niet zozeer van belang om te weten te komen door wie de indexpatiënt is geïnfecteerd, maar wel waar én hoe; waardoor ogenschijnlijk ad random besmettingen tot één en dezelfde bron kunnen worden teruggebracht (bijvoorbeeld één bedrijf).

Wie houdt er zich lokaal bezig met deze taken?

De cijfers van de voorbije dagen tonen aan dat het coronavirus nog niet meteen weg is. Een goede contactopsporing blijft dus heel belangrijk. In het bestrijden van heropflakkeringen van COVID-19 spelen de zorgraden met hun netwerk en de lokale besturen een belangrijke rol, met name: het versterken van de centrale contact- en bronopsporing door tegelijkertijd van nabij de lokale situaties te volgen en aan te pakken. Maar wie maakt nu allemaal deel uit van dit netwerk en wat zijn hun taken?

  • Lokale medisch experten: Elke eerstelijnszone stelt één of meerdere medische experten aan. Zij krijgen van Agentschap Zorg & Gezondheid toegang tot de data van de positief geteste personen, om op die manier mogelijke clusters snel te kunnen opsporen. Deze medische experten hebben beroepsgeheim en mogen deze data op geen enkel moment vrijgeven of openbaar stellen.
     
  • Pool van huisbezoekers: Bij kwetsbare situaties zullen huisbezoekers langsgaan bij personen waarbij een COVID19 besmetting is vastgesteld en waarbij de huisarts, het contactcenter of medisch expert aangeeft dat er nood is aan extra ondersteuning. Er is steeds afstemming met de Vlaamse contact tracing zodat het opsporen van de contacten efficiënter verloopt. De pool van huisbezoekers, die de lokale huisartsen en de centrale contact tracing ondersteunen en aanvullen, kan worden aangeworven door een extra subsidie van het Agentschap Zorg & Gezondheid voor de Eerstelijnszone. Stad Gent draagt hiertoe reeds extra middelen bij.
     
  • Gedetacheerde Field Agent: De Field Agent wordt ingeschakeld bij het identificeren, bevragen en adviseren van personen die in contact zijn gekomen met mogelijke COVID19 besmette personen. Hij/zij zal ter plaatse gaan en aanbellen op het adres waar deze persoon zich bevindt.
     
  • Coördinator lokale contact tracing: De coördinator, aangeworven door de Stad Gent, regelt de individuele quarantaine coaching van kwetsbare Gentenaars en de buurtgerichte begeleiding bij lokale besmettingshaarden in een wijk. Deze taak is uitgebreid met de coördinatie van de lokale contact tracing die wordt uitgevoerd door de pool van huisbezoekers en de gedetacheerde Field Agent. De coördinator brengt de verschillende partners met elkaar in contact zodat er sneller informatie wordt uitgewisseld.

    Door alle lokale partners op elkaar af te stemmen kunnen, in samenwerking met Vlaanderen, potentieel gevaarlijke situaties (bijvoorbeeld plaatsen waar veel besmettingen gebeuren) of superverspreiders snel opgespoord worden. De meerwaarde van lokale contact tracing zit hem in de focus op specifieke doelgroepen zoals scholen (CLB’s, hoger onderwijsinstellingen) of op kwetsbare of complexe situaties (via de pool van lokale huisbezoekers). Ook de lokale context kan worden meegenomen (bijvoorbeeld kennis van bedrijven, lokale situaties, …) waardoor meer mensen bereikt kunnen worden en er sneller gereageerd kan worden. Bovendien leveren bovengenoemde partners ook data aan voor het team datamonitoring en analyse, waardoor we lokaal beter de vinger aan de pols kunnen houden. Een handig hulpmiddel dat hieruit voortgevloeid is, is het Gentse dashboard.

Waar vind ik informatie over contactonderzoek om aan mijn patiënten/cliënten te geven?

Op de website van Sciensano vind je brochures over contactonderzoek, het voorbereidend invulblad en hygiënische adviezen voor patiënten. Een filmpje dat het contactonderzoek begrijpelijk uitlegt is hier beschikbaar.

Brochures in aanvullende talen (Turks, Russisch, Roemeens…) zijn beschikbaar op: https://www.zorg-en-gezondheid.be/folder-contactonderzoek-bij-covid-19

Worden de verzamelde gegevens veilig bijgehouden? Hoe zit het met de privacy van de patiënt/cliënt?

De verzamelde gegevens worden op een strikt vertrouwelijke en beveiligde manier behandeld. Advies werd ingewonnen van de Gegevensbeschermingsautoriteit en goedkeuring werd verkregen van het Informatieveiligheidscomité.

Enkel de betrokken diensten zullen de gegevens ontvangen die noodzakelijk zijn om hun opdracht uit te voeren en dit wordt beoordeeld door het Informatieveiligheidscomité. De databank met niet-anonieme persoonsgegevens binnen de Health Data structuur is niet direct toegankelijk voor artsen, labo’s, het call center, de Gezondheidsinspectie Diensten of wetenschappers. Zo ontvangt de call agent alleen de contactinformatie die noodzakelijk is om het contactopvolgingsonderzoek met de indexpatiënt of de contactpersoon te kunnen uitvoeren. De call agent die een contactpersoon belt heeft geen informatie over de indexpatiënt. Er wordt geen databank bewaard binnen de call centers. De lijst van contactpersonen wordt ook nooit doorgegeven aan de werkgever, school, andere overheidsdiensten… en zal nooit gebruikt worden om te controleren of men de maatregelen overtrad.

Indien iemand deel uitmaakt van een gemeenschap (zoals een woon-zorgcentrum, school…) zal de verantwoordelijke arts van de instelling gecontacteerd worden om mogelijke contacten in de instelling in kaart te brengen en verdere maatregelen te nemen in de instelling. Alleen de naam en het telefoonnummer van de indexpatiënt worden doorgegeven aan bv. de directeur van de instelling.