Erkenning als mantelzorger – Mantelzorgverlof

  • 1 september 2020

mantelzorg erkenningMantelzorg opnemen is zwaar, zeker in combinatie met een job. Vanaf 1 september kan je via het ziekenfonds een erkenning als mantelzorger en/of als mantelzorger met sociaal recht aanvragen. De ziekenfondsen werden aangeduid als de uitvoerder van de erkenning.

 

 

Aanvraag erkenning als Mantelzorger

Wie kan erkend worden als mantelzorger

  • De mantelzorger heeft een vertrouwensrelatie of een nauwe, affectieve relatie opgebouwd met de geholpen persoon.
  • De mantelzorger verblijft bestendig en daadwerkelijk in België,
  • én is ingeschreven in het bevolkings- of vreemdelingenregister.
  • De persoon voor wie men zorgt is zorgbehoevend.

Wie kan erkend worden als zorgvrager (geholpen persoon)?

Als zorgvrager heb je je hoofdverblijfplaats in België. Je verblijft er bestendig en daadwerkelijk. Je bent zorgbehoevend erkend als je door je hoge leeftijd, je gezondheidstoestand of je handicap kwetsbaar bent en je in een afhankelijkheidssituatie bevindt.

Bijkomende voorwaarden erkenning als mantelzorger met sociaal recht

Wil je naast je erkenning als mantelzorger ook een sociaal recht aanvragen (op dit moment is dit enkel nuttig in functie van een aanvraag mantelzorgverlof), dan moet je aan enkele bijkomende voorwaarden voldoen.

 

Voor de mantelzorger moeten volgende vereisten voldaan zijn:

  • De mantelzorger geeft steun en hulp met niet-professionele doeleinden. De hulp is gratis en in samenspraak met minstens één professionele betrokkene.
  • Het gaat bijvoorbeeld om:

de geholpen persoon voeden

- de geholpen persoon wassen en aankleden

- boodschappen doen voor de geholpen persoon

- gaan slapen bij de geholpen persoon

- de geholpen persoon geneesmiddelen toedienen

- bijstaan bij verplaatsing bij de geholpen persoon thuis of vanuit zijn woonplaats

- toezicht, begeleiding en psychologische ondersteuning

  • De mantelzorger eerbiedigt de vrije keuze van de geholpen persoon.

 

Voor de zorgvrager (geholpen persoon) zijn de bijkomende voorwaarden:

  • Je hebt je hoofdverblijfplaats in België.
  • Je verblijft maximaal 29 dagen per kalenderjaar in het buitenland.
  • Een tijdelijk verblijf in het buitenland is mogelijk wanneer je verblijft in een buitenlands ziekenhuis of andere zorginstelling.
  • Je voldoet aan de medische criteria wat betreft zorgbehoevendheid (zie verder).
  • Je hebt tegelijkertijd maximaal drie erkende mantelzorgers die een aanvraag indienen voor de erkenning mantelzorgverlof met sociaal recht.
  • Je moet niet aangesloten zijn bij een ziekenfonds.

 

Aan welke medische criteria moet de zorgvrager voldoen?

  • Een persoon met een erkenning van minstens 12 punten op de evaluatie van de graad van zelfredzaamheid (FOD Sociale Zekerheid Directie-Generaal Personen met een Handicap) in het kader van het eventuele recht op de integratietegemoetkoming, tegemoetkoming hulp aan bejaarden of een zorgbudget voor ouderen met een zorgnood;
  • of een persoon met erkenning Hulp van Derden;
  • of een persoon, die recht heeft op bijkomende kinderbijslag (zorgtoeslag voor kinderen met een specifieke ondersteuningsnood of oude kinderbijslag verworven rechten);
  • of een persoon met ten minste 35 punten op de BEL-profielschaal;
  • of een persoon met ten minste 13 punten op de BELRAI-screener of minstens 6 punten op de som van de modules IADL en ADL;
  • of een persoon met een attest B-/C-forfait in de evaluatie met de KATZ-schaal;
  • of een persoon die minstens zes maanden erkend is als rechthebbende met een zware aandoening in het kader van kinesitherapie of fysiotherapie;
  • of een persoon die in het betrokken of voorafgaande kalenderjaar samen, minstens zesmaal of gedurende minstens 120 dagen opgenomen was in een algemeen of psychiatrisch ziekenhuis;

 

Wil je weten of je een erkenning hebt? Of wil je nagaan of je in aanmerking komt? Neem contact op met jouw ziekenfonds.

 

Hoe vraag je de erkenning aan?

Bezorg je ziekenfonds de ingevulde ‘Verklaring op erewoord voor de erkenning als mantelzorger’ of ‘erkenning als mantelzorger met sociaal recht’ binnen de dertig dagen na ondertekening.

Ook de geholpen persoon of zijn wettelijke vertegenwoordiger geeft zijn akkoord met een handtekening op het formulier.

De erkenning met sociaal recht

Het ziekenfonds van de geholpen persoon stelt de zorgbehoefte vast. Voor het sociaal recht zoekt het ziekenfonds samen met jou naar een geschikt medisch attest.

Wordt je aanvraag aanvaard, dan ben je erkend als mantelzorger vanaf de datum van ondertekening van de verklaring op erewoord.

De beslissing erkenning mantelzorg is geldig voor onbepaalde duur of tot de voorwaarden niet meer voldaan zijn.

De beslissing erkenning mantelzorg met sociaal recht blijft één jaar geldig en kan eenvoudig verlengd worden door een verklaring op eer, ondertekend door de mantelzorger en de geholpen persoon.

 

Mantelzorgverlof: een nieuw thematisch verlof

Het mantelzorgverlof wordt toegevoegd aan de lijst van de thematische verloven, naast ouderschapsverlof, het verlof om medische bijstand en het palliatief verlof. Het grote verschil met de andere thematische verloven is dat de hulpbehoevende geen gezins– of familielid hoeft te zijn.

Om het mantelzorgverlof aan te vragen moet de werknemer als mantelzorger met sociaal recht erkend zijn door het ziekenfonds. Zowel minderjarigen als meerderjarigen kunnen erkend worden als mantelzorger of zorgvrager.

Hoe het mantelzorgverlof aanvragen?

Je dient bij het ziekenfonds een aanvraag in tot erkenning als mantelzorger met sociaal recht.

Als werknemer breng je jouw werkgever schriftelijk op de hoogte, minstens zeven dagen voordat je het mantelzorgverlof wenst op te nemen. Dit kan door een brief te overhandigen of via een aangetekende zending. In de aanvraag vermeld je de periode van het mantelzorgverlof en voeg je het bewijs van de erkenning als mantelzorger toe. Wie voltijds is tewerkgesteld, kan ofwel een maand volledig ofwel twee maanden halftijds of 1/5 zijn loopbaan onderbreken per zorgbehoevende

Het recht op volledige schorsing bedraagt maximum 6 maanden over de gehele beroepsloopbaan. Wanneer je dit verlof opneemt onder de vorm van een vermindering van prestaties is dit 12 maanden..

Welke onderbrekingsuitkering ontvang je?

Je vraagt de onderbrekingsuitkering aan via de RVA.

De uitkering wordt toegekend volgens de bepalingen van de uitkeringen voor het thematisch verlof voor medische bijstand.

GOED OM WETEN

Geniet je als mantelzorger een ziekte- of moederschapsuitkering? Dan mag je met mantelzorg starten of je mantelzorg verderzetten zonder je uitkering te verliezen. Je hoeft dan geen mantelzorgverlof aan te vragen.

Mantelzorg wordt niet beschouwd als een beroepsbezigheid of werkzaamheid. Maar de adviserend arts moet vaststellen dat de mantelzorg verenigbaar is met je algemene gezondheidstoestand. Je moet je adviserend arts dus expliciet melden dat je mantelzorger bent.