Het parcours van Eerstelijnszone Scheldekracht

  • 29 september 2020

De eerste bijeenkomsten in de regio, met als doel het vormen van een eerstelijnszone (ELZ), dateren van medio 2017, de VZW zag op 3 december 2019 het levenslicht. Wat is in tussentijd zoal gebeurd? In dit artikel bieden wij u een inkijk in het parcours van ELZ Scheldekracht.

 

 

De eerste bijeenkomsten in de regio, met als doel het vormen van een eerstelijnszone, dateren van medio 2017. Via deze link zijn de verslagen van het (verander)forum terug te vinden. Partners leerden elkaar kennen, uitten hun verwachtingen en bekommernissen t.a.v. de eerstelijnszone en bespraken de geografische afbakening ervan. Gaandeweg kwamen ook de naam, missie, visie, waarden, doelstellingen, … op de agenda te staan. Een veranderteam en -forum zetten de eerste stappen richting vorming van de eerstelijnszone, onder begeleiding van Samia Van Vooren als transitiecoach.

In 2018 werden 5 kernthema’s gekozen om rond te werken en de eerste stappen gezet om met een concreet project aan de slag te gaan. Een eerste werkgroep werd in het leven geroepen. Lees meer over de regio-afbakening, missie, visie, kernthema’s, enz. op deze webpagina. Tijdens alle bijeenkomsten wordt aandacht besteed aan het verruimen van het persoonlijk netwerk (bv. d.m.v. speeddates, multidisciplinaire tafels, …) en het verruimen van het netwerk van de eerstelijnszone (oplijsten partners). Eind 2018 werd ook werk gemaakt van de externe communicatie: de website en nieuwsflash van Eerstelijnszone Scheldekracht zien het levenslicht. Ook nog in het najaar van 2018 werd een traject uitgestippeld om tegen eind december 2019 te komen tot een tijdelijke zorgraad. Een planning werd uitgewerkt door het veranderteam en voorgesteld aan het veranderforum.

Op het forum van 14 maart 2019 werd het concreet voorstel besproken (visie/principes i.v.m. de voorlopige zorgraad), waarbij 31 augustus werd vooropgesteld als deadline voor kandidatuurstelling. Teneinde per cluster kandidaten naar voor te kunnen dragen, werd het clusteroverleg gefaciliteerd door de leden van het veranderteam. Op het forum van 24 september 2019 werden de kandidaturen voorgelegd ter goedkeuring. Tegen 31 oktober 2019 werd een voorlopige zorgraad samengesteld als onderdeel van het formeel erkenningsdossier dat werd ingediend tegen 31 december 2019.

Deze zorgraad bestaat minstens bestaat uit afgevaardigden van:

  • de lokale besturen;
  • de eerstelijnszorgaanbieders van verschillende disciplines, de woonzorgcentra, diensten voor gezinszorg, diensten maatschappelijk werk van de ziekenfondsen en centra algemeen welzijnswerk;
  • de verenigingen van personen met een zorg- en ondersteuningsvraag;
  • de erkende verenigingen voor mantelzorgers en gebruikers.

Bekijk hier de samenstelling van de zorgraad.

Nog in 2019, werden ook de 5 kernthema’s omgezet in 5 strategische doelstellingen met bijhorende operationele doelstellingen en waar mogelijk reeds concrete acties. Deze werden opgenomen in een beleidsplan voor de eerste twee werkingsjaren, dus van 1 juli 2020 tot en met 31 december 2021.

Eerstelijnszone Scheldekracht zet ook in het najaar van 2019 de eerste voorzichtige stappen op social media. Op vandaag (september 2020) telt de Facebookpagina maar liefst 842 volgers.

Omdat de erkenningsaanvraag voor het jaareinde van 2019 moest ingediend worden door de vzw die de erkenning als zorgraad aanvraagt, wordt in het najaar in sneltempo werk gemaakt van de oprichting van een VZW. Vanuit de voorlopige zorgraad werd een werkgroep ‘vzw-vorming’ opgericht en naarstig werd werk gemaakt van statuten, een oprichtingsakte, een eerste rudimentaire begroting, enz. De leden van de voorlopige zorgraad (die werden aangeduid door hun achterban, door de respectievelijke cluster en door het veranderforum) evolueerden naar bestuursleden van de VZW. In een eerste fase werden zij ook aangesteld als leden van de VZW, d.w.z. de algemene vergadering (AV). Op 3 december 2019 vond de oprichtingsvergadering van de VZW plaats en werden ook de bestuursleden benoemd (die die dag ook het  gedragscharter ondertekenden). De statuten werden op 10 december 2019  gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad.

Intussen waren reeds enkele acties lopende binnen de eerstelijnszone (geïntegreerd breed onthaal, eerstelijnspsychologische functie voor 65-plussers, Kring Thuisverpleging Scheldekracht, organisatie trefmoment voor de eerstelijnszone, enz.), maar op 3 december werden door het forum vier prioritaire acties gekozen om concreet mee aan de slag te gaan:

  • Kennisbevordering over partners binnen de eerstelijnszone
  • Oplijsting samenwerkingsverbanden en aanspreekpunten
  • Lokale multidisciplinaire netwerkmomenten
  • Sociale Kaart

Het voorstel werd gedaan om concreet aan de slag te gaan a.d.h.v. ‘small-wins’, dat wil zeggen: aantonen dat samenwerking loont a.d.h.v. kleine resultaten om vervolgens te evalueren, bij te sturen waar nodig en eventueel op te schalen. Een model van Levuur werd aan het forum voorgesteld als kapstok om concrete projecten aan op te hangen. Een eerste brainstorm, in kleine groepen, vond plaats op 3 december 2019.

Begin 2020 werd de organisatiestructuur kritisch herbekeken en kwam het nieuwe organisatiemodel voor Eerstelijnszone Scheldekracht tot stand. Ook de vraag hoe het lidmaatschap kon uitgebreid worden werd verkend en resulteerde in een aantal principes rond het lidmaatschap binnen ELZ Scheldekracht. Een oproep tot lidmaatschap werd verschillende keren verspreid binnen de eerstelijnszone. Op vandaag (september 2020) telt de VZW 26 leden:  22 stemgerechtigde leden en 4 toegetreden leden.

Op 14 februari 2020 werd het startschot gegeven voor de werkateliers van ELZ Schelderkracht. Binnen ELZ Scheldekracht vormen de werkateliers de kern van de werking. Het is daar dat - binnen een door de ruime groep (het forum) gekozen thema – concrete actie-ideeën groeien en worden uitgewerkt, geëvalueerd en eventueel worden bijgestuurd, opgeschaald, … Het was de intentie om deze werkateliers in de loop van maart op te starten, maar al snel bleek dat we deze ‘on hold’ moesten zetten omwille van de coronacrisis.

De COVID-19 crisis overweldigde Eerstelijnszone Scheldekracht maar wij probeerden reeds tijdens de 1e golf zoveel mogelijk de eerste lijn te ondersteunen. Een niet-limitatieve oplijsting van de ondernomen acties:

  • een inzamel- en verdeelactie van persoonlijk beschermingsmateriaal,
  • een mobiele testequipe in woon- en zorgcentra,
  • een COVID-19 ronde van verpleegkundigen,
  • uitbouw van een schakelzorgcentrum,
  • ...

Tenmidden van de crisis werd ook de eerste medewerkers van de vzw aangeworven wat, samen met alle aspecten die bij een vzw-vorming komen kijken, ook het nodige werk met zich meebracht.

De zorgraden kregen vlak voor de zomer, samen met de lokale besturen, een belangrijke rol toebedeeld in een plan van de Vlaamse Regering om heropflakkeringen van COVID-19 in te dijken. De initiatieven van Eerstelijnszone Scheldekracht binnen het kader van de nieuwe COVID-opdrachten zijn hier te vinden.