Interfederaal Plan - Perinataal programma
Wat is het interfederaal plan geïntegreerde zorg?
Op 8 november 2023 werd het protocolakkoord (interfederaal plan) voor geïntegreerde zorg ondertekend tussen de federale overheid en deelstaten. Dit interfederaal plan moet de drijvende kracht zijn in de transitie naar geïntegreerde zorg binnen België.
Binnen het interfederaal plan zijn 3 doelgroepen gedefinieerd =
- Zwangere vrouwen, hun kinderen gedurende de eerste 1000 dagen (vanaf de conceptie) en hun gezin
- Kwetsbare personen (binnen Vlaanderen met een focus op ouderen met dementie)
- Kinderen en adolescenten in het kader van de preventie en behandeling van obesitas
Meer informatie over het interfederaal plan geïntegreerde zorg = https://www.riziv.fgov.be/nl/professionals/info-voor-allen/het-interfed…
IFP - Perinataal programma
Het eerste van de drie interfederale plannen is het perinataal programma: ‘Zorg en ondersteuning voor zwangere vrouwen, hun kinderen en hun gezin tijdens de eerste 1000 dagen’.
De eerste 1000 dagen van het leven hebben een grote impact op de groei, ontwikkeling en kwaliteit van leven van het kind op korte maar zeker ook op lange termijn. Door effectieve toegang tot zorg en ondersteuning te verzekeren in de prenatale periode en de eerste 1000 dagen van het leven willen we het kind alle mogelijke groeikansen geven. Deze zorg en ondersteuning zal geïntegreerd en volgens de principes van proportioneel universalisme worden toegepast. Dit vraagt een sterke interactie en samenwerking tussen de betrokken zorg- en welzijnsprofessionals enerzijds en het gezin anderzijds.
Het programma omvat alle zorg en ondersteuning op geïntegreerde wijze en afgestemd op de behoeften van de zwangere vrouw, het kind en het gezin. Met andere woorden het programma omvat zowel bestaande als nieuwe zorg en ondersteuning. Het doel is om verder te bouwen op huidige goede praktijken en positieve ervaringen. Daarnaast wordt nieuwe financiering voorzien voor bepaalde activiteiten om professionals te stimuleren naar geïntegreerde, persoonsgerichte zorg en ondersteuning.
In de flow van het programma detecteren we enkele belangrijke elementen =
- Systematische screening (risicofactoren) van zwangere vrouwen aan de hand van de Born in Belgium Pro tool
- Drie mogelijke scenario's na de screening=
- Geen risicofactoren = de zwangere vrouw volgt het standaard zwangerschapstraject
- Eén risicofactor = de zwangere vrouw heeft recht op 2 persoonlijke prenatale adviesgesprekken (PPA)
- Twee of meer risicofactoren = de zwangere vrouw heeft recht op PPA gesprekken en zorgcoördinatie
- Drie mogelijke scenario's na de screening=
Meer informatie over het IFP - Perinataal programma:
Implementatie van het perinataal programma
Sinds eind 2024 wordt gewerkt aan de implementatie van het IFP - Perinataal programma. Voor de implementatie op lokaal niveau voorzien de verschillende deelstaten, naast wetgeving en financiering, ook ondersteuning op het terrein=
- Implementatiecoaches vanuit de deelstaten, de Born in Belgium tool en expertisenetwerken perinatale zorg
- Mesoniveau voor lokale verankering in Vlaanderen = de Vlaamse Zorgraden van de eerstelijnszones
Voor de lokale implementatie worden lokale werkgroepen op het niveau van de eerstelijnszones geïnstalleerd (sinds eind 2025). Voor ELZ Kemp en Duin is beslist om deze lokale implementatie samen te voorzien met ELZ Maasland. Dit omwille van de samenwerking over beide zones tussen verschillende partners enerzijds en het werkingsgebied van Ziekenhuis Oost-Limburg (Campus Sint-Jan en Campus Maas en Kempen) anderzijds.
De lokale werkgroep heeft volgende doelstellingen (timing van september 2025 tot evaluatie in november 2026)=
- Werkgroep 1= Informeren en stakeholdermapping
- Werkgroep 2= Aanbod verhelderen en afspraken maken
- Werkgroep 3= Concretiseren van implementatie op het terrein
- Werkgroep 4= Finaliseren van lokale verankering
- Werkgroep 5= Evaluatie
Werkgroepen
23/11/2025 - Werkgroep 1
Tijdens de eerste werkgroep is de inhoud en het doel van het interfederaal programma toegelicht aan de aanwezigen. Daarnaast was er een inleidende toelichting rond het gebruik van de Born in Belgium tool.
Daarnaast is het doel, de werking en het verloop van de lokale werkgroep toegelicht. Aan het einde van de werkgroep kregen de aanwezigen een huiswerkopdracht mee (engagementsverklaring voor de werkgroep en invulfiche rond de verschillende rollen binnen het Perinataal programma).
09/12/2025 - Werkgroep 2
Tijdens de 2de werkgroep zijn de verschillende rollen (toeleiding, screening, PPA-gesprekken en zorgcoördinatie) binnen het perinataal programma uitgebreider toegelicht. Er werd samen nagedacht over een logische verdeling van de taken en rollen om een continuüm van zorg en ondersteuning te bieden voor iedere zwangere vrouw.
Daarnaast was er ruimte om eerste bezorgdheden rond de implementatie van het perinataal programma te uiten.
03/02/2026 - Werkgroep 3
Tijdens de 3de werkgroep is er verder gewerkt aan concrete afspraken inzake de flow van screening tot zorgcoördinatie. Op 24/02 zal hierover nog een extra werkgroep worden georganiseerd om deze afspraken in een helder kader/overzicht te gieten (het overzicht ontbreekt op dit moment).
Daarnaast is tijdens deze werkgroep beslist wat de beste manier is om de achterban te betrekken en te informeren over de lokale uitrol van het Perinataal programma. Hiervoor was de keuze tussen een algemene, brede infosessie enerzijds of doelgerichtere infosessies per doelgroep/ beroepsgroep/... anderzijds. Voor ELZ Kemp en Duin en ELZ Maasland is gekozen om materialen te voorzien om per beroepsgroep/doelgroep zelf de achterban te informeren. De nodige materialen staan onderaan deze webpagina.
21/04/2026 - Werkgroep 4
Tijdens deze werkgroep werden volgende agendapunten besproken:
- Stand van zaken informeren van de achterban
- Stand van zaken partnerschappen BIB
- Schematisch overzicht lokale afspraken ELZ K&D en ELZ Maasland
- Overzicht afspraken Limburg
Er is afgesproken dat de officiële start van het programma zal zijn op 1 oktober 2026. Om die reden zal er nog een extra, online vragenuurtje zijn vlak voor de implementatie. In tussentijd wordt er gewerkt aan communicatie op Limburgs niveau (verder uitwerken schematisch overzicht lokale afspraken, flyer voor zwangere vrouwen,...).
Verdere vragen of interesse voor deelname aan de werkgroep? Neem contact op met onze verantwoordelijke medewerker.