Perinataal programma
Niet elke zwangere vrouw vindt vandaag vanzelf de weg naar de juiste ondersteuning. In de praktijk zijn zorg en welzijn vaak verspreid over verschillende diensten en disciplines, waardoor een goede afstemming niet altijd vanzelfsprekend is.
Eerstelijnszone Gent neemt een actieve rol op in de uitrol van het Interfederaal Plan Geïntegreerde Zorg (IFP), een gezamenlijk initiatief van verschillende overheden. Het perinataal programma zet sterk in op geïntegreerde zorg.
Het doel is om de continuïteit van zorg te versterken en geïntegreerde samenwerking te stimuleren tussen diverse zorg- en welzijnsactoren. Centraal staat geïntegreerde zorg, waarbij ondersteuning over sectoren en disciplines heen op elkaar wordt afgestemd.
Niet alleen zorg- en hulpverleners werken hierbij samen, ook de hulpvrager en diens netwerk worden actief betrokken. Dit resulteert in meer afgestemde, persoonsgerichte en continue zorg.
Het perinataal programma
Het programma focust op zorg en ondersteuning voor zwangere vrouwen, hun kinderen en hun gezin tijdens de eerste 1000 dagen: van de conceptie tot het tweede levensjaar. In deze periode ontwikkelt een kind zich razendsnel. Die eerste 1000 dagen zijn cruciaal, omdat ze de ontwikkeling en de kansen later in het leven bepalen.
Het ultieme doel is om toegang tot zorg en ondersteuning te verzekeren voor alle zwangere vrouwen, met bijzondere aandacht voor zij in kwetsbare situatie.
In de praktijk betekent dit:
- vroegtijdige detectie van kwetsbaarheden tijdens de zwangerschap
- nauwe samenwerking tussen zorg- en welzijnsactoren
- afstemming en coördinatie van zorg en ondersteuning over disciplines heen
- gerichte doorverwijzing naar gepaste ondersteuning
Wil je meer te weten komen over het perinataal programma? Neem een kijkje op Opgroeien Vlaanderen.
De rol van Born in Belgium Professionals (BIB-tool)
In de praktijk is het tijdig herkennen van kwetsbaarheden cruciaal. Born in Belgium Professionals of BIB-tool ondersteunt zorg- en hulpverleners hierbij.
De BIB-tool is een digitale tool die helpt bij het tijdig opsporen van psychosociale kwetsbaarheden tijdens de zwangerschap.
De tool ondersteunt hulp- en zorgverleners bij:
- Het (vroegtijdig) in kaart brengen van kwetsbaarheden tijdens de zwangerschap
- Het – op een veilige manier – delen van informatie over disciplines heen
- Het coördineren van zorg op maat voor de zwangere vrouw, haar kind en haar gezin
Ben je nog niet vertrouwd met de BIB-tool? Bekijk onderstaand overzicht.
Tijdens de kick-off van het perinataal programma merkten we dat er bij sommige partners nog vragen leven over de BIB-tool en de plaats ervan binnen het bredere perinatale programma. De BIB-tool is één van de bouwstenen van geïntegreerde perinatale zorg in Gent. Daarom is het belangrijk dat iedereen die toeleidt, screent of opvolgt, voldoende vertrouwd is met het gebruik en de mogelijkheden ervan.
Bekijk in onderstaand overzicht alle informatie:
De website van Born in Belgium
Op de website van Born in Belgium vind je uitgebreide informatie over de BIB-tool, inclusief praktische toelichting en ondersteunend materiaal.
Webinar
Wie graag een stap-voor-stap uitleg krijgt, raden we aan om deel te nemen aan één van de geplande webinars voor professionals. Tijdens deze webinars krijg je een uitgebreide toelichting bij de tool en is er ruimte om vragen te stellen. De data en tijdstippen vind je hier terug.
Past geen van deze momenten voor jou? Dan kan je ook een opgenomen webinar bekijken.
Zelf aan de slag met de demo van Born in Belgium
Tot slot is er een demo van de BIB-tool beschikbaar om zelf te oefenen. Je kan hiervoor gebruikmaken van vooraf ingevulde fictieve screenings, wat vooral handig is als je zelf niet screent maar wel toeleidt of opvolgt. De handleiding voor de demo vind je in onderstaande bijlage. Oefenen kan aan de hand van volgende RR-nummers:
- 98.08.30-002.48 (meerdere positieve indicatoren)
91.08.30-002.95 (één positieve indicator)
Veelgestelde vragen over de BIB-tool
Heb je nog vragen of enkele bedenkingen? Twijfel dan niet om de veelgestelde vragen over de BIB-tool door te nemen.
Lokale uitrol in Gent
Voor de uitrol van het perinataal programma in eerstelijnszone Gent, wordt er nauw samengewerkt met Stad Gent, waarbij de eerstelijnszone een coördinerende rol opneemt.
Om een efficiënte en breed gedragen aanpak te garanderen, werkt Gent met een kerngroep en een projectgroep.
De kerngroep
De kerngroep is een relatief kleine groep van kernpartners die de opstart van het perinataal programma willen trekken. Ze schrijven de eerste krijtlijnen uit, brengen alle relevante stakeholders in kaart, doen het voorbereidend werk voor de projectgroep, verzamelen en verwerken resultaten…
De kerngroep bestaat uit:
- Marianne Vandewalle (ELZ Gent)
- Sam Colle (ELZ Gent)
- Leen van Zele (Stad Gent)
- Elke Vervoort (Netwerk Huis van het Kind Gent)
- Ann Rotty (AZ Jan Palfijn)
- Robin Dedobbeleer (Opgroeien)
- Zohra Diouani (implementatiecoach federaal)
- Hanne Devos (implementatiecoach Vlaams)
De brede projectgroep
De brede projectgroep bestaat uit alle partners die, naast de rol van toeleider, een extra rol op zich willen nemen binnen het perinataal programma. Alle zorg- en hulpverleners die werken met zwangere vrouwen, hun kind of hun gezin kunnen deelnemen. De projectgroep legt samenwerkingsafspraken vast tussen de verschillende eerstelijnsactoren in kader van het perinataal programma.
Er wordt onder andere stilgestaan bij:
- Wie toeleidt en naar wie er toegeleid kan worden
- Wie screent (a.d.h.v. de BIB-tool)
- Wie persoonlijke perinatale adviesgesprekken (PPA) voert
- Wie zorg, ondersteuning en verdere begeleiding biedt
- Wie zorgcoördinatie en/of casemanagement opneemt
Centrale aanspreekpunten
Heb je een vraag over het perinataal programma? Dan kan je terecht bij Marianne Vandewalle via mail: marianne.vandewalle@elzgent.be of telefonisch: 0473 72 33 91 of bij Sam Colle via mail: sam.colle@elzgent.be of telefonisch: 0468 32 00 30
Wil je graag aansluiten?
Kon je op vorige projectgroepen niet aanwezig zijn, maar heb je alsnog interesse om aan te sluiten? Twijfel dan niet om contact op te nemen met de centrale aanspreekpunten (Marianne Vandewalle en Sam Colle).
De projectgroep vindt plaats op:
- 8 oktober 2026 – 12u30 tot 14u30 (AZ Jan Palfijn)
Verslagen van vorige werkgroep
Hieronder vind je de verslagen van afgelopen projectgroepen terug.
Sociale kaart
De sociale kaart (desocialekaart.be) speelt een centrale rol binnen het perinataal programma. Via de BIB-tool krijgen zorgverleners namelijk concrete doorverwijsmogelijkheden, op maat van de situatie. Deze doorverwijsmogelijkheden zijn gebaseerd op de info die te vinden is op de sociale kaart.
De welzijns- en gezondheidssector evolueert voortdurend. Daarom is het cruciaal dat de informatie in de sociale kaart steeds up-to-date is, zodat doorverwijzingen via de BIB-tool correct en efficiënt verlopen. Als eerstelijnsactor speel jij hierin een cruciale rol. Door je gegevens te actualiseren op desocialekaart.be, help je collega-professionals, en dus ook zwangere vrouwen en hun gezin, sneller de juiste ondersteuning te vinden.
In Gent werkt men sinds jaar en dag met een lokale sociale kaart: de sociale kaart van Gent. Het Gentse aanbod wordt er uit de doeken gedaan. Updates rond doorverwijzing binnen het perinataal programma zullen hier ook terug te vinden zijn en worden meegedeeld via onze nieuwsbrief. Nog niet ingeschreven op onze nieuwsbrief? Schrijf je hier in.
Meer info of deelnemen?
Wil je meewerken of meer informatie ontvangen over het perinataal programma? Neem contact op met de centrale aanspreekpunten Marianne Vandewalle en Sam Colle door te mailen naar marianne.vandewalle@elzgent.be of sam.colle@elzgent.be.
