Zorgzame Buurten in ELZ WE40

  • 23 februari 2022

In een zorgzame buurt…

zijn de voorwaarden vervuld opdat mensen, ongeacht leeftijd en grote of kleine ondersteuningsbehoeften op meerdere levensdomeinen, comfortabel in hun woning of vertrouwde buurt kunnen (blijven) wonen. Het is een buurt waar jong en oud samenleven, waar mensen zich goed en geborgen voelen, waar levenskwaliteit centraal staat, waar bewoners elkaar kennen en helpen, waar personen en gezinnen met grote en kleine ondersteuningsnoden ondersteuning krijgen en waar diensten en voorzieningen toegankelijk en beschikbaar zijn. 

Een zorgzame buurt bestaat uit drie luiken: 

  1. Participatie van de buurt en inclusie
    Een zorgzame buurt is gericht op de opbouw van sociaal weefsel, op solidariteit en zorgzaam samenleven. Het creëren van ontmoeting is hierbij cruciaal. Enkel als mensen mekaar kennen, zullen ze – na een tijd – ook bereid zijn om elkaar onderlinge steun te bieden. Daarbij gaat het om “het kleine helpen”, niet om het in de plaats treden van de professionele hulp en dienstverlening. Een zorgzame buurt is participatief en is er voor iedereen. Zorgzame buurten streven naar inclusie. 
     
  2. Het verbinden van informele en formele zorg
    Zorgzame buurten leggen de link tussen de informele zorg (zelfzorg, maar ook mantelzorg, occasionele burenhulp of vrijwilligerswerk) en de formele/professionele zorg. Dat is ook noodzakelijk met het oog op vroegdetectie van kwetsbare mensen, met het oog op een snellere en betere toeleiding naar de professionele hulpverlening als nodig, met het oog op preventie en de inzet op gezondheidsongelijkheid en met het oog op de ondersteuning van informele zorgverleners met speciale aandacht voor mantelzorgers. 
     
  3. Intersectorale samenwerking tussen welzijns- en zorgpartners en partners uit andere domeinen in een netwerk dat gericht is op preventie, gezondheidsbevordering en het verlenen van integrale zorg en ondersteuning met een focus op levenskwaliteit
    Op basis van een buurtanalyse kiezen de buurt, het lokale bestuur, de welzijns- en zorgpartners en andere partners in het netwerk samen de prioriteiten waarop ze in het kader van het zorgzame buurtproject willen inzetten. Het gaat over een samenwerking tussen gezondheid én welzijn in samenwerking met andere sectoren (waaronder huisvesting, ruimtelijke ordening, jeugd, cultuur, sport, werk, sociale economie, enz.), gericht op preventie, gezondheidsbevordering en het verlenen van integrale zorg en ondersteuning ten aanzien van een persoon. De mens en zijn levenskwaliteit staan centraal en daarom worden er stappen gezet naar geïntegreerde zorg. 

Waarom zorgzame buurten?

Zorgzame buurten zijn een onmisbare schakel om tot integrale zorg en geïntegreerde zorg te komen waarbij de persoon, zijn levensdoelen en levenskwaliteit centraal staan. Het is een systemische aanpak voor meer levenskwaliteit, betere gezondheid, sociale cohesie en veerkracht bij een territoriaal afgebakende gemeenschap. We baseren onze visie op het conceptueel kader voor persoonsgerichte en geïntegreerde zorg van de WGO. 

 

Van 1 maart 2022 tot 29 februari 2024 gaan 119 projecten in Vlaanderen en Brussel aan de slag om van hun buurt een Zorgzame Buurt te maken. In onze zone werden deze twee mooie projecten geselecteerd:

Zorgsite in Varsenare

Vorig jaar lanceerde Vlaams minister van Welzijn Beke het idee van Zorgzame Buurten als toekomstmodel. Een Zorgzame Buurt is een buurt waar mensen comfortabel thuis of in hun vertrouwde omgeving kunnen blijven wonen. Ze krijgen de nodige hulp of ondersteuning van buren, familie, vrijwilligers of professionele zorgverleners. Dat is precies wat Licht en Liefde beoogt in Varsenare, op een gloednieuwe zorgsite.

 

Al sinds 1969 vinden blinde en slechtziende mensen in de Oudenburgweg een tijdelijk verblijf of een vaste thuis. Alle voorzieningen zijn  er aanwezig. Op die plek groeit nu een eigentijdse, groene wijk, waar leven tijd krijgt en tijd leven. Een plaats waar mensen zo lang mogelijk, zo gezond mogelijk en altijd gelukkig zullen kunnen leven. Waar nodig ondersteunen ze elkaar of krijgen ze zorg op maat. De zorgsite zal diverse woonvormen combineren: een residentiële voorziening, kleinschalige wooninitiatieven, studio-wonen, sociale huisvesting en assistentiewoningen. En dit in interactie met de buurt.

 

Dankzij een mix van oud en jong zal een hechte, warme gemeenschap ontstaan. Speciale aandacht gaat naar senioren, blinde en slechtziende personen, mensen met een verstandelijke beperking en de buurt. Het wordt een veilige en gastvrije woonomgeving, waar de zorg evolueert volgens behoefte. Daarnaast wordt het een centrale ontmoetingsplek voor de hele omgeving. Uiteraard worden de buurtbewoners nauw bij de realisatie van dit project betrokken.

 

De Komkommer - Oedelem

Reeds in de Griekse en Romeinse oudheid speelden de agora en het forum, gemeenschappelijke ruimten waar mensen elkaar konden ontmoeten en winkelen, een cruciale rol in de samenleving. De huidige samenleving ziet er inmiddels volledig anders uit: ontmoetingsruimten maken plaats voor fora waar mensen online samen komen; vele diensten verdwijnen stilaan uit het straatbeeld en het onlineshoppen en -bankieren wordt de norm. Wie de keuze maakt om zich in ‘ real life ‘ te verplaatsen, wordt op het platteland nog eens geconfronteerd met een bijkomende belemmering, namelijk vervoersarmoede.

 

Vermelde tendensen in het licht van de vermaatschappelijking van de zorg vragen om een beleid waar mensen zich kunnen engageren, vanuit de overtuiging dat verbondenheid en contact, bijdragen tot de kwaliteit van het leven in hun eigen, bruisende buurt.

 

Uitgaande van deze noden en behoeften wenst het lokaal bestuur in samenwerking met diverse stakeholders, via de mobiele kruidenier “De Komkommer”, in te zetten op 3 pijlers:

  1. De mobiele kruidenier als ontmoetingsplaats met een sociale functie (komkommer: Kom, kom erbij, we zijn bekommerd om elkaar). Hierbij willen we ook speciale aandacht hebben voor de meest sociaal kwetsbaren.
     
  2. De mobiele kruidenier als antwoord op mobiliteitsproblemen (komkommer: Kom, kom erbij, het is nabij).
     
  3. De mobiele kruidenier als buurtwinkel met de nadruk op de korte keten en samenwerking met lokale handelaars en producenten (komkommer : een gezonde groente van eigen bodem).

(Bron: https://www.zorgenvoormorgen.be/zorgzamebuurten/wat)