Doelgerichte zorg in ELZ Gent

Als professional heb je steeds het beste voor met je patiënten/cliënten. Toch geraak je niet altijd vooruit. Complexe situaties, mondige burgers, richtlijnen die elkaar tegenspreken,… en vooral het gevoel dat het soms ‘dweilen met de kraan open’ is: er is weerstand bij de cliënt/patiënt. Tijd voor verandering! Bij doelgerichte zorg spreek je niet meer over de cliënt/patiënt maar mét hem.

Doelgerichte zorg betekent de shift maken van vraag- en aanbodgestuurde zorg naar zorg die vertrekt van de persoon met een zorgnood en wat die graag wil bereiken. Het gaat om een positieve benadering van gezondheid, uitgaande van de eigen mogelijkheden én het versterken van deze mogelijkheden. Dit vraagt een andere houding en vaardigheden van de hulpverlener, andere manieren van samenwerken, ook tussen zorg- en welzijnswerkers én het ontwikkelen van een gemeenschappelijke taal. Het is zo ontzettend belangrijk elkaar te begrijpen!
(Bron: 2017, Jan De Maeseneer, Family Medicine and Primary Care: at the crossroad of societal change)

Familie van begrippen

Als we spreken over doelgerichte zorg met andere organisaties, krijgen we vaak te horen dat ze hier vaak al actief mee aan de slag zijn, maar dan onder een andere noemer.

‘Bij ons heet het Persoonsgerichte Zorg’, of ‘hier heet dat Steunend Relationeel Handelen’, zo vertellen organisaties ons. Het is geweldig dat hierrond zoveel beweegt binnen onze Eerstelijnszone! Tegelijk is het een valkuil, omdat we het bos niet meer door de bomen gaan zien omwille van de verschillende benamingen van vaak gelijkaardige concepten.

Wij gingen op zoek naar wat al deze begrippen, concepten, visies op zorg en ondersteuning gemeenschappelijk hebben. We bundelden dit in een overzichtelijke infographic.


Indien jij of je organisatie je hieraan nog iets wil toevoegen, contacteer ons via de contactpagina.

Achtergrondinfo

Wens je je verder in te lezen in doelgerichte zorg of verwante concepten? We geven hieronder graag enkele interessante zaken mee.

Wetenschappelijke achtergrondinfo

Op zoek naar wetenschappelijke achtergrond rond doelgerichte zorg? Dan is deze conceptanalyse een goed startpunt.

Bron: Boeykens D, Boeckxstaens P, De Sutter A, Lahousse L, Pype P, De Vriendt P, et al. (2022) Goal-oriented care for patients with chronic conditions or multimorbidity in primary care: A scoping review and concept analysis. PLoS ONE 17(2): e0262843. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0262843

Tools

Om de dialoog tussen burger, mantelzorger en hulpverlener te helpen vormgeven en afspraken te kunnen maken over de zorg en ondersteuning, gebaseerd op de (levens)doelen en wensen van de betrokkene, zijn er een aantal tools beschikbaar.
Deze zijn richtinggevend en ondersteunend, maar kunnen nooit een doel op zich zijn om deze in te vullen.

De Doelzoeker

De Doelzoeker helpt mensen nadenken over wat ze belangrijk vinden in hun leven, wat ze graag doen en wat hun levenskwaliteit bezorgt.

Clever

In het boek Clever wordt stap voor stap uitgelegd en wordt stil gestaan bij de noodzakelijke randvoorwaarden om doelgerichte zorg te realiseren. Het boek biedt een methodiek, een invulprotocol en een digitale toepassing aan om doelen te bepalen bij personen met een chronische aandoening en multimorbiditeit.

Zorg Esperanto

Regels, protocollen en zorgpaden drukken de mens achter de cliënt naar de achtergrond. De focus ligt op het probleem, te weinig op wat nog kan. Familiezorg West-Vlaanderen zorgde met zorg Esperanto voor een methodiek die sociale professionals, zorgvragers en mantelzorgers helpt om die vervreemding tegen te gaan.

Samenspraak

Samenspraak is een fiche die mantelzorgers, zorgvragers en professionele hulpverleners helpt om in gesprek te gaan als evenwaardige partners. Het maakt de ervaringen en verwachtingen van de verschillende partijen bespreekbaar.

BabbelBoost

BabbelBoost is ontworpen om een dialoog te openen tussen een zorgprofessional en de persoon die hij of zij begeleidt.

Spinnenwebmodel (CM)

Onder Vier Ogen methode

Kennisclips VIVEL

Het Vlaams instituut maakte enkele kennisclips die de basis meegeven rond doelgerichte zorg. Je kan ze bekijken in de VIVEL Academy.

Video's

Implementatiekader ADVEL

De Academie voor de Eerstelijn finaliseert een onderzoek naar een implementatiekader om interventies in zorg en welzijn op een gedegen manier te implementeren. We mochten al een tipje van de sluier oplichten in kader van onze inspiratieavond die doorging op 8/11/22 (sommige delen van het onderzoek moeten nog officieel gepubliceerd worden).

Uit een brede waaier van modellen, kaders en theorieën hebben ze de bouwstenen voor een implementatiekader gedestilleerd. Zo stellen ze vast dat er drie fasen zijn in het implementatieproces (ontwikkeling, adoptie en verduurzaming)en aan elke interventie drie componenten (beoogde verandering, de context en de strategieën). Er is een link tussen het proces en de componenten. Dat ziet er zo uit:

Implementatiekader ADVEL

Bovenstaand implementatiekader hebben ze dan toegepast op de interventie ‘doelgerichte zorg’ in organisaties. Om organisaties hierover te helpen nadenken zijn er begeleidende vragen opgesteld die je dan kan toepassen op je organisatie.

We geven een voorbeeld:
Het scannen van de context waarin de interventie plaatsvindt, geeft weer waar je rekening moet mee houden bij het implementeren. Bijvoorbeeld, op mesoniveau kan een organisatie zich vragen stellen rond communicatie- en leiderschapsstructuren. Dit wordt zo weer gegeven:

Begeleidende vragen doelgerichte zorg

Meer informatie? Download hieronder de volledige presentatie.

Praktische tips

We maakten een overzichtje met handige tips voor organisaties die al stappen willen zetten om meer doelgericht te gaan werken. Je vindt het overzicht hier.

Werkgroep doelgerichte zorg

Heb jij of je organisatie noden rond doelgerichte zorg? Of denk je graag mee?
We willen graag dit thema opnieuw beetnemen, nu de pandemie grotendeels achter ons ligt. Daarom roepen we deze werkgroep opnieuw het leven in.

Deze werkgroep staat open voor alle Gentse professionals en organisaties. We plannen een 4-tal samenkomsten per jaar.

Doelstellingen

  • Afstemmen acties doelgerichte zorg in ELZ met partners (klankbordfunctie)
  • Noden (opleidings- en ondersteuningsnoden) van organisaties in kaart brengen en hierop een waaier van aanbod formuleren
  • Netwerk uitbouwen om het momentum rond doelgerichte zorg te conserveren
  • Verbinding maken tussen academische wereld, organisaties en eerstelijnsprofessionals

Heb je interesse om deel te nemen aan de werkgroep? Meer info kan je verkrijgen bij Kristoff Apers - kristoff.apers@elzgent.be.

Inspiratieavond - aan de slag met doelgerichte zorg in je organisatie

De inspiratieavond op 8 november 2022 was een groot succes met 85 deelnemers! Kon je er niet bijzijn of wil je de presentatie er nog eens op nagaan? Je kan ze hieronder downloaden.